Naar aanleiding van een recent incident in een veelbesproken drugszaak, is er opnieuw heel wat commotie rond de mogelijkheid van partijen om tijdens een rechtszaak een rechter te wraken, in casu op basis van partijdigheid.
Wat houdt ‘wraking’ nu precies in?
Het juridisch instrument ‘wraking’ wordt geregeld door artikel 828 van het Gerechtelijk Wetboek.
Dat artikel bepaalt dat een rechter gewraakt (lees: ‘vervangen’) kan worden bij bijvoorbeeld partijdigheid, indien de rechter belang bij het geschil zou hebben (bijvoorbeeld omdat een beslissing ook effect zou kunnen hebben op zijn/haar omgeving), wanneer de rechter de partijen kent, indien de rechter in een andere aanleg al eerder in dezelfde zaak heeft beslist, bij tegenstrijdigheid van belangen, enzovoort.
In dit nieuwsartikel leggen we de nadruk op artikel 828,1° van het Gerechtelijk Wetboek, de zogenaamde ‘wraking op basis van partijdigheid’:
‘Ieder rechter kan worden gewraakt om de volgende redenen:
1° wegens wettige verdenking’
In dit geval is wraking dus een juridische tool waarmee een partij bij twijfels over de onpartijdigheid van een rechter kan vragen dat de rechter in kwestie zich zou moeten terugtrekken uit de zaak.
Is kunnen wraken echt nodig?
De publieke opinie en de politiek lijken soms van mening te zijn dat advocaten wrakingsverzoeken te pas en te onpas indienen als ‘trucje’ om zo een proces te vertragen.
Rechters moeten echter te allen tijde op een objectieve en onpartijdige manier een zaak behandelen.
Een onafhankelijke en onpartijdige rechter maakt immers een essentieel onderdeel van het recht op een eerlijk proces uit.
Als het recht op een eerlijk proces van een cliënt in het gedrang komt, is het de taak van de advocaat om daaromtrent opmerkingen te ‘durven’ maken.
Advocaten gaan dan ook niet onbezonnen over tot het indienen van een verzoek tot wraking.
Zo moeten bij een wrakingsverzoek steeds concrete redenen worden meegedeeld die de schijn van vooringenomenheid van de rechter in kwestie aantonen.
De betrokken rechter kan berusten in een wrakingsverzoek (lees: dit accepteren), dan wel het verzoek weigeren.
Bij een weigering dient een hogere rechtsinstantie binnen de 8 dagen te beslissen.
Als deze instantie oordeelt dat het wrakingsverzoek ongegrond is, kunnen aan de verzoekende partij geldboetes worden opgelegd en mag de betrokken rechter tevens een schadevergoeding vragen.
Indien het wrakingsverzoek wordt aanvaard, dan wordt de betrokken rechter vervangen door een andere rechter.
Wraking is dus een uitzonderlijke procedure, die echter uiterst noodzakelijk is indien werkelijk nodig en dit steeds in het belang van de cliënt.
De wraking herzien?
Net zoals enkele voormalige ministers, wil huidig minister van Justitie Annelies Verlinden de regels omtrent wraking hervormen.
In Nederland bestaat bijvoorbeeld een ‘wrakingskamer’.
Dat is een aparte groep rechters die zo snel mogelijk uitspraken doen over wraking, waardoor processen minder vertraging oplopen.
Lexcour-Advocaten volgt de wetsvoorstellen in elk geval verder op.
Meer vragen?
Contacteer ons via info@lexcour.be